ઇસ્ટ લંડન શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિર ખાતે શિક્ષાપત્રીના 200 વર્ષની ઉજવણી

ઇસ્ટ લંડન શ્રી સ્વામિનારાયણ મંદિરે શિક્ષાપત્રીની દ્વિશતાબ્દી નિમિત્તે પાંચ દિવસીય ઉજવણીનું આયોજન થયું હતું. કદમાં નાનો, પવિત્ર છતાં ઊંડાણભર્યું જ્ઞાન ધરાવતો આ શિક્ષાપત્રી ગ્રંથ 1826માં ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણ દ્વારા લખાયેલો છે.
સન 1826માં ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણ દ્વારા બ્રિટિશ અધિકારી જ્હોન માલ્કમને ભેટ અપાયેલા શિક્ષાપત્રી ગ્રંથની ઐતિહાસિક નકલનું મંદિર ખાતે આગમન દ્વિશતાબ્દી મહોત્સવની સુવર્ણ પળ હતી. ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીની બોડલિયન લાઇબ્રેરી દ્વારા સાચવવામાં આવેલી આ હસ્તપ્રતને દર્શન માટે મંદિરમાં લાવવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે સંતોથી લઇને અબાલવૃદ્ધ હરિભક્તો તેમજ ગુજરાતના ભુજથી પરિવારો ઉમટી પડતા શ્રદ્ધા, સંસ્કૃતિ અને સમુદાય ભાવનાના અનોખા દર્શન થતા હતા.
શિક્ષાપત્રી એ ન્યાયી જીવન જીવવા માટે એક શાશ્વત માર્ગદર્શિકા છે. હિન્દુ ધર્મમાં, શાસ્ત્રો સંપૂર્ણ જીવનશૈલીને પ્રકાશિત કરે છે, અને શિક્ષાપત્રી રોજિંદા આચરણ માટે વ્યવહારુ અને આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે. તેના ઉપદેશો અહિંસા (અહિંસા), પ્રામાણિકતા, કરુણા, સ્વ-શિસ્ત અને બધા માટે આદરને પ્રોત્સાહન આપે છે. લગભગ બે સદીઓ પછી, તેની સુસંગતતા હજુ પણ આકર્ષક છે. ઘણીવાર વિભાજન અને અનિશ્ચિતતાથી ભરેલા સમાજોમાં, શિક્ષાપત્રી સમજાવે છે કે વિશ્વ શું સમજવામાં નિષ્ફળ જાય છે અને શિક્ષાપત્રીનો સંદેશ આજે પણ હંમેશની જેમ શક્તિશાળી છે.
ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણ રચિત આ ગ્રંથ ભક્તોને જીવન જીવવા માટેની જડીબુટ્ટી આપે છે, જે આંતરિક શાંતિનો અનુભવ કરાવે છે અને વ્યક્તિને આધ્યાત્મિક પ્રગતિના પંથે દોરી જાય છે. હરિભક્તો માને છે કે શિક્ષાપત્રી ગ્રંથમાં દર્શાવાયેલા જીવનસૂત્રોનું પાલન કરીને પરમ મુક્તિ (મોક્ષ) અને શાશ્વત સુખની નજીક પહોંચી શકાય છે.
આ ગ્રંથ કૌટુંબિક જીવનની પવિત્રતા પર પણ ભાર મૂકે છે. તે શીખવે છે કે માતાપિતાની સેવા કરવાથી, વડીલોનું સન્માન કરવાથી અને નમ્રતા સાથે જીવવાથી ઘરમાં દિવ્યતા આવે છે. તો આ જ ગ્રંથમાં કરુણાનો સિદ્ધાંત પણ એટલો જ કેન્દ્રસ્થાને છે.
શિક્ષાપત્રી દ્વિશતાબ્દી મહોત્સવની પાંચ દિવસની ઉજવણી દરમિયાન પ્રવચનોથી લઇને સંગીતમય કાર્યક્રમ સહિત અનેકવિધ આયોજન થયા હતા. જાહેર દર્શન માટે શિક્ષાપત્રીના ઔપચારિક અનાવરણનો પ્રસંગ સહુ કોઇ માટે અવિસ્મરણીય બની રહ્યો હતો. આ પ્રસંગે સમગ્ર માહોલ પરંપરાગત સંગીત અને સામૂહિક પ્રાર્થનાથી ગૂંજી ઉઠ્યો હતો.