લંડનઃ એક સમયે શ્વેત બહુમતી ધરાવતા લંડનના ટાવર હેમ્લેટ્સમાં લુતફુર રહેમાન ત્રીજી વખત મેયર તરીકે ચૂંટાયા છે પરંતુ આ તો માત્ર એક મોટા રાજકીય પરિવર્તનનો નાનો હિસ્સો છે. વડાપ્રધાન સ્ટાર્મર હાલમાં પોતાની રાજકીય સત્તા ટકાવી રાખવા સંઘર્ષ કરી રહ્યાં છે. તાજેતરમાં યોજાયેલી સ્થાનિક કાઉન્સિલની ચૂંટણીઓમાં તેમની લેબર પાર્ટીને કારમી હારનો સામનો કરવો પડ્યો છે. લેબર પાર્ટીની હારનું એક કારણ તેના વફાદાર ગણાતા પાકિસ્તાની અને બાંગ્લાદેશી મતદારોનું મોટાપાયે ગ્રીન પાર્ટી અથવા નાના મુસ્લિમ જૂથો તરફનો ઝુકાવ છે.
આ ચૂંટણીમાં ગ્રીન પાર્ટીએ નોંધપાત્ર બેઠકો મેળવી છે. તે લાંબા સમયથી પાકિસ્તાની અને બાંગ્લાદેશી કાર્યકરોનું નિશાન રહી છે અને તેઓ પાર્ટીમાં પોતાનો પ્રભાવ વધારવા માંગે છે. ગ્રીન પાર્ટીના ડેપ્યુટી લીડર મોથિન અલી બાંગ્લાદેશી મૂળના છે. માન્ચેસ્ટરના ઉપનગર ગોર્ટોન અને ડેન્ટનમાં ફેબ્રુઆરીમાં યોજાયેલી પેટાચૂંટણીમાં પાકિસ્તાની મતદારોએ ગ્રીન પાર્ટીને ટોચ પર લાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ પરિણામોએ છેલ્લા લગભગ 100 વર્ષથી આ મતવિસ્તાર પર રહેલો લેબર પાર્ટીનો દબદબો ખતમ કરી દીધો હતો. આ વિસ્તારમાં 30 ટકા વસ્તી પાકિસ્તાની મૂળના મુસ્લિમોની છે.
લંડનનું ટાવર હેમ્લેટ્સ અને ગ્રેટર માન્ચેસ્ટરનું ઓલ્ડહામ બ્રિટિશ રાજકારણના બદલાતા સ્વરૂપના જીવંત ઉદાહરણો છે. અહીં ભારતીય ઉપખંડના મુસ્લિમ મતદારોનું પ્રભુત્વ છે. ટાવર હેમ્લેટ્સમાં 40 ટકા વસતી બાંગ્લાદેશી મૂળના મુસ્લિમોની છે અને અહીં લુતફુર રહેમાન ત્રીજી વખત મેયર તરીકે ચૂંટાયા છે. એક સમયે શ્વેત વસ્તીની બહુમતી ધરાવતા લંડનના આ વિસ્તાર માટે આ એક આશ્ચર્યજનક પરિવર્તન છે.
બ્રિટિશ ચૂંટણીમાં સરકારની ઈઝરાયેલ નીતિ અને પેલેસ્ટાઈનના મુદ્દાને પગલે પાકિસ્તાની અને બાંગ્લાદેશી મુસ્લિમોએ તેમની રાજકીય તાકાતનો ઉપયોગ કરીને બેલેટ બોક્સ દ્વારા મોટું પરિવર્તન લાવવાની ફરજ પાડી છે. કાશ્મીર પણ એવો જ એક મુદ્દો છે જે બ્રિટિશ પાકિસ્તાનીઓ અને માનવાધિકાર જૂથો દ્વારા દાયકાઓથી ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે.
2021ની વસ્તી ગણતરી મુજબ બ્રિટનમાં મુસ્લિમોની વસ્તી 6.7% છે, જેમાં પાકિસ્તાની અને બાંગ્લાદેશી મુસ્લિમોનો હિસ્સો 5.8% છે. બ્રિટનમાં ભારતીયોની વસ્તી 3.1% છે, જેમાં હિન્દુઓનો હિસ્સો 2% થી થોડો ઓછો છે. ભારતીયોથી વિપરીત, પાકિસ્તાની અને બાંગ્લાદેશીઓ વધુ સંગઠિત રીતે મતદાન કરી રહ્યા છે.
એવું કહેવું અયોગ્ય ગણાશે કે માત્ર પાકિસ્તાની અને બાંગ્લાદેશીઓએ જ પોતાની વસ્તીની તાકાતનો ઉપયોગ કર્યો છે. શીખ અને હિન્દુ સમુદાયના ભારતીય મૂળના લોકોએ પણ આ જ દિશામાં પ્રયાસો કર્યા છે પરંતુ તેમનું સંખ્યાબળ ઓછું હોવાથી તેમની રાજકીય શક્તિ મર્યાદિત છે. ભારતીય સમુદાય રાજકીય પક્ષોને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે પરંતુ પાકિસ્તાનીઓ જેટલા તેઓ સંગઠિત નથી.
યુકેમાં ભારતીય સમુદાય પાકિસ્તાની અને બાંગ્લાદેશીઓની સરખામણીમાં રાજકીય રીતે ઓછો સક્રિય છે અને કોઈ હિન્દુ કે શીખ રાજકીય પક્ષો નથી. જોકે મુખ્ય પ્રવાહના રાજકીય પક્ષોની અંદર ભારતીય જૂથો સક્રિય છે. દક્ષિણપંથી કટ્ટરપંથી જૂથોએ પણ હિન્દુઓને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, પરંતુ તેમાં તેમને મર્યાદિત સફળતા મળી છે.
પરંપરાગત રીતે લેબર પાર્ટી બ્રિટિશ ભારતીયોની પહેલી પસંદ રહી છે, પરંતુ હવે આ સમર્થન ઘટી રહ્યું છે. 2024ની ચૂંટણી પછી બ્રિટિશ ભારતીયોમાં રિફોર્મ યુકે માટેનું સમર્થન ત્રણ ગણું વધી ગયું છે. આ જ ગાળામાં ભારતીયોમાં લેબર પાર્ટીનું સમર્થન 13% ઘટ્યું છે. કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીએ 3% ગુમાવ્યા છે, જ્યારે ગ્રીન પાર્ટીએ 60% નો ફાયદો મેળવ્યો છે.
