સદીઓ જૂના ઘા રુઝાઈ ગયા... ધર્મધ્વજા ભારતીય સભ્યતાના પુનરુત્થાનનું પ્રતીક છે

ભવ્યાતિભવ્ય રામ મંદિર પર ધર્મધ્વજ લહેરાયો

Wednesday 26th November 2025 15:26 EST
 
 

અયોધ્યાઃ ભવ્યાતિભવ્ય રામ મંદિરના શિખર પર મંગળવારે ધર્મધ્વજ લહેરાયો તે સાથે જ અયોધ્યાનું આકાશ જય શ્રી રામના નારાથી ગાજી ઉઠ્યું હતું. અયોધ્યામાં રામલલ્લાની પ્રાણપ્રતિષ્ઠાના 673 દિવસ બાદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના વડા મોહન ભાગવતે વૈદિક મંત્રોચ્ચારના ગાન વચ્ચે રામ મંદિરના શિખર પર ધર્મધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. સવારે 11.50 વાગ્યે અભિજિત મુહૂર્તમાં બટન દબાવીને 161 ફૂટ ઊંચા શિખર પર 2 કિલોગ્રામનો કેસરિયો ધર્મધ્વજ લહેરાવાયો હતો. આ સાથે રામ મંદિરનું નિર્માણકાર્ય પૂર્ણ થયું છે.
‘સત્યનો વિજય, અસત્યનો નહીં’
આ પ્રસંગે વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, ‘ધ્વજ સત્યમેવ જયતેના નારાને જગાડશે, જેનો અર્થ છે કે સત્યનો વિજય, અસત્યનો નહીં. આ ધ્વજ એ વાતનું પ્રતીક હશે કે સત્ય બ્રહ્મનું સ્વરૂપ છે. ધર્મ સત્ય પર આધારિત છે. આ ધ્વજ આપણને આપણને પ્રેરણા આપશે કે પ્રાણ જાય પણ વચન નહીં. ભારતના કણ-કણમાં રામ છે.
ધર્મધ્વજ ઉપર ચઢતાંની સાથે જ વડાપ્રધાન મોદી, મોહન ભાગવત અને મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે હાથ જોડીને પ્રણામ કર્યા. બાદમાં વડાપ્રધાન મોદીને રામ મંદિર અને ધ્વજની પ્રતિકૃતિઓ ભેટ આપી હતી. ધર્મધ્વજને શિખર પર ફરકાવતાં જ પરિસરમાં હાજર હજારો સંતોએ જય શ્રીરામના નારા લગાવ્યા હતા.
ધ્વજારોહણ કરતાં પહેલાં વડાપ્રધાન મોદીએ મોહન ભાગવત સાથે મંદિરના પહેલા માળે રામ દરબારમાં પૂજા અને આરતી કરી હતી. ત્યાર બાદ તેમણે રામલલ્લાનાં દર્શન કર્યાં. વડાપ્રધાન રામલલ્લા માટે વસ્ત્રો લઈને પહોંચ્યા હતા. આ પૂર્વે વડાપ્રધાન સાકેત કોલેજથી રામ જન્મભૂમિ સુધીનો 1.5 કિમી લાંબો રોડ શો પણ કર્યો હતો.
મોદીએ 32 મિનિટ સંબોધન કર્યું હતું, અને ‘સિયાવર રામચંદ્ર કી જય’ સાથે સંબોધનની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે સદીઓના ઘા રુઝાઈ રહ્યા છે, સદીઓની વેદના આજે વિરામ પામી રહી છે. સદીઓથી આસ્થા ડગી નથી, એક પળ પણ વિશ્વાસ તૂટ્યો નથી. ધર્મધ્વજા ફક્ત ધ્વજા નથી, પરંતુ ભારતીય સભ્યતાના પુનરુત્થાનનું પ્રતીક છે. આવનારી સદીઓ સુધી આ ધ્વજ પ્રભુ રામના આદર્શોનો ઉદ્ઘોષ કરશે. આ ધ્વજ પ્રેરણા આપશે કે પ્રાણ જાય, પણ વચન ન જાય.
અયોધ્યા એે ભૂમિ છે, જ્યાં આદર્શો આચરણમાં બદલાય છે. આ એ જ ભૂમિ છે, જ્યાં રામે જીવન શરૂ કર્યું. આ જ ધરતીએ જણાવ્યું કે એક વ્યક્તિ પોતાના સમાજની શક્તિથી કેવી રીતે મર્યાદા પુરુષોત્તમ બને છે. જ્યારે ભગવાન અહીંથી ગયા ત્યારે યુવરાજ રામ હતા, પાછા ફર્યા ત્યારે મર્યાદા પુરુષોત્તમ બનીને ફર્યા.
દરેક કાળખંડમાં રામના વિચારો જ આપણી પ્રેરણા
વડાપ્રધાને કહ્યું કે દરેક કાળખંડમાં રામના વિચારો જ આપણી પ્રેરણા બન્યા છે. વિકસિત ભારતના પ્રવાસને ગતિ આપવા માટે એવો રથ જોઈએ, જેનાં પૈડાં શૌર્ય અને ધૈર્ય હોય. એવો રથ, જેની ધ્વજા નીતિ-નિયત સાથે સમાધાન ન કરે. એવો રથ, જેના ઘોડા બળ, વિવેક, સંયમ અને પરોપકાર હોય.
આજથી 190 વર્ષ પહેલાં 1835માં લોર્ડ મેકોલેએ માનસિક ગુલામીનો પાયો નાખ્યો હતો. 2035માં એે અપવિત્ર ઘટનાને બસો વર્ષ પૂરાં થઈ રહ્યાં છે. આપણે આવનારાં દસ વર્ષમાં ભારતને ગુલામીની માનસિકતામાંથી મુક્ત કરવાનું છે. મેકોલેએ જે વિચાર્યું હતું, એેની અસર વ્યાપક થઈ. આપણને વિકાર આવી ગયો કે વિદેશી વસ્તુ સારી છે, આપણી વસ્તુમાં ખામી છે. દરેક ખૂણે ગુલામીની માનસિકતા ઘર કરી ગઈ છે. નૌકાદળના ધ્વજ પર એવાં પ્રતીકો બન્યાં હતાં, જેનો આપણા વારસા સાથે કોઈ સંબંધ નહોતો. આપણે ગુલામીના પ્રતીકને હટાવ્યું છે.
આપણા રામ ભેદથી નહીં, ભાવથી જોડાય છે. તેમના માટે કુળ નહીં, ભક્તિ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. જ્યારે દેશની દરેક વ્યક્તિ સશક્ત થાય છે ત્યારે સંકલ્પની સિદ્ધિમાં સૌનો પ્રયાસ લાગે છે. રામ એટલે આદર્શ, રામ એટલે મર્યાદા, રામ એટલે જીવનનું સર્વોચ્ચ ચરિત્ર, રામ એટલે ધર્મ પથ પર ચાલનાર વ્યક્તિત્વ, રામ એટલે જનતાના સુખને સર્વોપરિ રાખનાર. જો સમાજને સામર્થ્યવાન બનાવવો હોય તો દિલમાં રામની સ્થાપના કરવી પડશે.
પેઢીઓની પ્રતીક્ષા સાકાર થઈઃ યોગી આદિત્યનાથ
ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન યોગી આદિત્યનાથે કહ્યું હતું કે ધ્વજારોહણ યજ્ઞની પૂર્ણાહુતિ નથી, પરંતુ નવા યુગનો શુભારંભ છે. ભાજપ સરકાર બન્યા પછી 2014માં જે સંભાવના, સંકલ્પ અને વિશ્વાસનો સૂર્યોદય થયો હતો, આજે એે જ તપસ્યા અને અગણિત પેઢીઓની પ્રતીક્ષા સાકાર થઈ. શ્રીરામ મંદિર પર ફરકતો કેસરિયો ધ્વજ ધર્મ, મર્યાદા, સત્ય-ન્યાય અને રાષ્ટ્રધર્મનું પણ પ્રતીક છે. સંકલ્પનો કોઈ વિકલ્પ હોતો નથી.
બધાએ 11 વર્ષમાં બદલાતા ભારતને જોયું છે. 500 વર્ષમાં સામ્રાજ્યો બદલાયા, પેઢીઓ બદલાઈ, પરંતુ શ્રદ્ધા અડગ રહી. શ્રદ્ધા ન ઝૂકી, ન અટકી. જન-જનનો વિશ્વાસ અટલ હતો. રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ જેવા સંગઠનના હાથમાં કમાન આવી ત્યારે દરેક મોઢેથી એક જ ઉદ્ઘોષ નીકળતો હતો - રામલલ્લા અમે આવીશું, મંદિર ત્યાં જ બનાવીશું. લાકડીઓ-ગોળીઓ ખાઈશું, પણ મંદિર ત્યાં જ બનાવીશું.’
એક સમય હતો, જ્યારે વૈભવશાળી અયોધ્યા સંઘર્ષનો શિકાર બની ચૂકી હતી, પરંતુ વડાપ્રધાનના નેતૃત્વમાં અયોધ્યા ઉત્સવોની વૈશ્વિક રાજધાની બની રહી છે. અહીં દરરોજ પર્વ છે, દરેક દાન પ્રતાપ છે અને દરેક દિશામાં રામરાજ્યની પુનર્સ્થાપનાની દિવ્ય અનુભૂતિ થઈ રહી છે.
ભારતના પુનઃનિર્માણનું કાર્ય શરૂ થઇ ગયું છેઃ ભાગવત
ભાગવતે કહ્યું- સારથિ વિના રથ આગળ વધી શકતો નથી મોહન ભાગવતે કહ્યું, આજનો દિવસ આપણા બધા માટે મહત્વનો છે. ઘણા લોકોએ સ્વપ્ન જોયું, પ્રયત્ન કર્યો અને પોતાના જીવનનું બલિદાન આપ્યું. આજે, તેમના આત્માઓ તેમની સ્વર્ગીય સ્થિતિમાં સંતુષ્ટ થયા હશે.
આજે, અશોકજી (અશોક સિંઘલ), સંત પરમહંસ ચંદ્ર દાસ અને આદરણીય દાલમિયાજીના આત્માઓને ખરેખર શાંતિ મળશે. મંદિરની ધાર્મિક પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. એક સમયે અયોધ્યામાં લહેરાતો રામ રાજ્યનો ધ્વજ, જે પોતાના પ્રકાશથી સમગ્ર વિશ્વને સમૃદ્ધિ આપતો હતો, તે આજે મારી પોતાની આંખોથી ધીમે ધીમે ઉપર ચઢતો જોવા મળી રહ્યો છે.
સાત ઘોડા રથને ખેંચે છે, અને લગામ તેમને નિયંત્રિત કરે છે. દોરડા અને સારથિ વિના, રથ આગળ વધી શકતો નથી. પરંતુ સૂર્ય ભગવાન દરરોજ પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ જાય છે. કારણ કે કાર્યોની સિદ્ધિ સદ્ગુણ દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે. હિન્દુ સમાજે સાડા પાંચ સદીઓથી પોતાની સદ્ગુણતા સાબિત કરી છે. રામ મંદિરનું નિર્માણ થયું અને રામલલ્લાનું આગમન થયું.
મોહન ભાગવતે કહ્યું, ભારતને ફરીથી ઘડવાનું કાર્ય શરૂ થઈ ગયું છે. આપણે બધી પ્રતિકૂળતાઓમાંથી પસાર થઈને કામ કરવું જોઈએ. આ આપણા સંકલ્પને નવીકરણ કરવાનો દિવસ છે. દુનિયા એક એવા ભારતવર્ષની અપેક્ષા રાખે છે જે દરેકને સુખ અને શાંતિ આપે.
રામલલ્લાના નામે આ કાર્યને વેગ આપવો એ આપણી ફરજ છે. મંદિરનું નિર્માણ તેમની કલ્પના મુજબ જ થયું છે, અને તેનાથી પણ વધુ ભવ્ય. મોહન ભાગવતે લગભગ 11 મિનિટ સુધી ભાષણ આપ્યું હતું.


comments powered by Disqus



to the free, weekly Gujarat Samachar email newsletter