વિવિધા

નીતા રામૈયા એટલે કવયિત્રી અને અનુવાદક. કેનેડિયન સાહિત્યનાં અભ્યાસી.  બાળગીતો પણ લખે છે. મુંબઈની એસ.એન.ડી.ટી. યુનિવર્સિટીનાં અંગ્રેજીના નિવૃત્ત પ્રાધ્યાપિકા. ‘શબ્દને રસ્તે’ એમનો કાવ્યસંગ્રહ.

સૂર્યપ્રકાશમાં ચાંદનીની રોશની છુપાઈ જાય એમ સમાજમાં નામના ધરાવતા પતિના નામ હેઠળ પત્ની ઢંકાઈ જતી હોય છે, પણ એવા પણ કેટલાક દંપતી જોવા મળે છે જેમાં પતિપત્ની બન્નેની આગવી ઓળખ હોય છે ને બન્ને એકસમાન ઝળહળે છે !

સર્જક ધીરેન્દ્ર મહેતાનું જન્મસ્થળ અમદાવાદ, પણ રહે છે કચ્છ પંથકના વડામથક ભુજમાં. નવલકથાકાર, કવિ, કાવ્યસંગ્રહ ‘પવનના વેશમાં’.

આપણા સહુના રોજિંદા જીવન સાથે ઈન્ટરનેટ વણાઈ ગયું છે. દિગ્ગજ કંપનીઓ ગુગલ, માઇક્રોસોફ્ટ વગેરેના કારણે ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ આસાન પણ બન્યો છે અને લોકભોગ્ય પણ. માઇક્રોસોફ્ટે વીતેલા સપ્તાહે ચોથી એપ્રિલે સ્થાપનાના શાનદા 50 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે. ઈન્ટરનેટના પ્રચાર-પ્રસારમાં તેણે મોખરાનું પ્રદાન આપ્યું છે તેનો ભાગ્યે જ કોઇ ઇન્કાર કરી શકશે. સ્વાભાવિક છે કે પાંચ દસકાની સફરની ઉજવણી પણ એવી શાનદાર જ હોવાની. આ પ્રસંગે તેણે એક સપ્તાહ લાંબી ઉજવણી કરી હતી. આ દરમિયાન માઇક્રોસોફ્ટે પોતાના ઇનોવેશન અને ભાવિ પ્લાન અંગે વીડિયો પણ રિલીઝ કર્યો છે.

સમગ્ર વિશ્વમાં રવિવારથી ખ્રિસ્તી સમુદાય દ્વારા પવિત્ર સપ્તાહની ઉજવણીનો પ્રારંભ થઇ ગયો. આ સમગ્ર સપ્તાહ પ્રભ ઇસુ ખ્રિસ્તની પૃથ્વી પરની જીવનયાત્રાના સાર સમાન રહ્યું હતું. માનવદેહ ધારણ કરીને આવેલા પરમેશ્વર પુત્રે સમગ્ર વિશ્વ પર તેમના અધિકારની વાતો અનેક વાર દોહરાવી અને તેનો ઉલ્લેખ પવિત્ર ધર્મગ્રંથ બાઇબલમાં અનેક વાર જોવા મળે છે.

જ્યારે આસપાસમાં ટ્રમ્પ હોય તો દિવસ કદી કંટાળાજનક લાગે નહિ. આપણે બ્રિટિશ જેને મર્માઈટ ટેસ્ટ કહીએ તેમાં તે નવો માપદંડ છે. ટ્રમ્પ ટેસ્ટની એકમાત્ર સમસ્યા એ છે કે સંખ્યાબંધ લોકો ટ્રમ્પ પ્રત્યે તિરસ્કાર અથવા તો પ્રેમ એટલી હદ સુધી લઈ જાય છે કે જ્યાં કોઈ લોજિક નથી, કોમન સેન્સ નથી અને કોઈ તાર્કિકતા નથી. ટ્રમ્પ પાસે દરેક બટન દબાવવાની ક્ષમતા છે જે પાગલપન અથવા ફીઝિકલ બ્રેકડાઉનને ઝણઝણાવી શકે અથવા તમને એટલા આવેશ સુધી પહોંચાડે કે સૌથી વધુ શક્તિશાળી ડ્ગ્સ પણ તેની તોલે આવે નહિ.

‘અરે, આ ગરમીમાં તે કાંઈ આટલે દૂર જવાતું હશે? ચોમાસામાં જઈશું...’ પારિવારિક દોસ્ત હિમાંશુએ કહ્યું, પણ અમે તો નીકળી જ પડ્યા... અને મજાની વાત એ કે ત્યાં પહોંચ્યા પછી એક સાંજે તોફાની પવન સાથે ખૂબ વરસાદ પડ્યો!

વૈશાખના શુકલ પક્ષની ત્રીજ (આ વર્ષે 30 એપ્રિલ) લોકબોલીમાં ‘અખાત્રીજ’ તરીકે ઓળખાય છે. ખરેખર તો મૂળ સંસ્કૃત શબ્દ ‘અક્ષયતૃતીયા’ છે. અખાત્રીજ એ ચાર યુગ પૈકી પહેલા સત્યયુગનો પહેલો દિવસ ગણાય છે. તેથી તે યુગાદિ તિથિ કહેવાય છે. આનો અર્થ એ થયો કે ભારતીય કાળગણના પ્રમાણે વૈશાખ સુદ ત્રીજથી સત્યયુગનો આરંભ થયો. તેથી આ ત્રીજનું સુખ-સંપત્તિ અને સમૃદ્ધિની દૃષ્ટિએ મહત્ત્વ વધી જાય છે. આ કારણે જ તે ‘અક્ષયતૃતીયા’ કહેવાય છે.

ઘણા સમયથી આ સવાલ મનમાં વાસી ગયો છે. નિમિત્ત તો ભરઉનાળે લોથલના અનુભવનું હતું. ટ્રેનમાં એક નાનકડું સ્ટેશન આવે, સ્ટેશન માસ્ટર ઝંડી લઈને, ‘ભૂરખી... ભૂરખી...’ જોરથી બોલે. ભૂરખી ગામથી થોડા કિલોમીટર પર જે ખંડિયેર ઊભાં છે, તે જ 5000 વર્ષ પહેલાનું લોથલ. કોઈ વાતની ખામી નહિ. બજાર, ગલી, નિવાસ, મેદાન, સ્નાનઘર. દીવાલો. કોઈને ય કલ્પના આવે નહિ કે એક વેળા અહીં દરિયો ઘૂઘવતો હશે, નદી વહેતી હશે ને દેશ-પરદેશના વ્યાપારીઓ, મુલાકાતીઓ આવતા હશે, કારણ કે આ તો ખ્યાત, આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્ર-મથક હતું!

આ ઇસ્ટર મન્ડે છે અને યુએસએના વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ વેન્સનું તેમની ભારતીય પત્ની ઉષા બાલા ચિલુકુરી સાથે ભારતમાં આગમન થયું છે. ઉષા માટે આ તેમના પૂર્વજોના વતન આંધ્ર પ્રદેશના કૃષ્ણા જિલ્લામાં ઘરવાપસી થવાની છે. ટ્રમ્પ વેન્સનો ઉપયોગ ખૂબ જ ચતુરાઈપૂર્વક કરી રહ્યા છે. જ્યારે યુએસ વહીવટીતંત્રમાં માર્કો રુબિયો વિદેશી બાબતો માટેના સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટનું સ્થાન ધરાવે જ છે, ટ્રમ્પે એવો નિષ્કર્ષ કાઢ્યાનું લાગે છે કે તેમને વિશ્વ સમક્ષ જવા એક એવા આક્રમક સાથીદારની જરૂર છે જે કેટલાક પીંછાં ખેંચી નાખે, થોડાં વૃક્ષો હલાવીને પાડી નાખે અને ભવિષ્યમાં ભાગીદારીની વધુ વિગતવાર ચર્ચાઓ માટે એક માર્કર પણ મૂકે.